Weekendje Wenen

Nu was het de bedoeling dat ik voor enkele besprekingen naar kantoor Bratislava af zou reizen. Het mooie daarvan was dat de besprekingen op maandag en dinsdag zouden zijn en de luchthaven van Bratislava vanuit niet veel locaties direct te bereiken is.


De meest voor de handliggende optie is om te vliegen op Wenen en van daaruit vervoer te regelen: taxi, trein, of bij voorbeeld een huurauto naar Bratislava. Dit is overigens vrij eenvoudig als het zakelijk reizen betreft want dan wordt het door het bedrijf geregeld en vergoed.

Dit stelde mij dus voor de keuze en dus mede de mogelijkheid om het weekend voorafgaande aan de besprekingen door te brengen in Stuttgart, Wenen of Bratislava. De keuze was vrij snel gemaakt aangezien Wenen al lange tijd op mijn lijstje staat van plaatsen die ik nog graag wil bezoeken.

De vlucht van Stuttgart naar Wenen was een vrij korte vlucht met Austrian Airlines uitgevoerd door Tyrolean. De kleurencombinatie was uiterst apart. Zo liepen de stewardessen volledig in het rood gekleed inclusief rode panty’s en schoenen. Nu moet ik toegeven dat het bij een van de stewardessen absoluut niet slecht stond, maar die mocht er best wezen ook ;-)

Verder had het vliegtuig een rare kleur groen/blauwe stoelen en hele licht blauwe gordijntjes. Hele aparte kleurencombinatie. Ik zou hem zelf niet zo uitgezocht hebben, maar ik ga ervanuit dat mensen met meer verstand van kleurencombinaties dan ik dit perfect uit kunnen leggen.

Vervolgens begon de zoektocht. Het was of een taxi of een trein/tram naar het hotel. De gok gewaagd om de trein te nemen. Treinkaartje gekocht en naar het perron gegaan van waar de trein naar station Wenen Centraal zou vertrekken. Daar kreeg ik meteen een verbaasde blik van iemand die mij wel herkende maar ik hem niet direct. Het bleek een collega van het US kantoor te zijn die hier voor de kwartaalafsluiting was voor EMEA. Hij wist me overigens meteen te vertellen dat dit niet het juist kaartje was voor de trein waar hij mee mee zou reizen. Dus het was de keuze om of met hem mee te reizen en een nieuw kaartje te kopen of de gok te wagen de juiste (regionale) trein te vinden. Dit zou geen sinecure zijn omdat ik nergens, maar dan ook helemaal nergens iemand van de Oostenrijkse spoorwegen zag of een inlichtingenbalie. Dat heeft de NS dan toch weer goed voor elkaar met Service & Veiligheid.

De secretaresse had een 4* hotel in het centrum van Wenen geboekt. Helaas bleek dat bij aankomst vies tegen te vallen. Geen zwembad, geen gym, geen internet op de kamer en geen airco op de kamer. Met temperaturen van de 35 graden en daarboven was het gewoonweg veel te warm om ook maar iets te ondernemen.

Dus maar rustig aangedaan, de avond afgewacht in de hoop dat het dan wat koeler zou zijn en toen een uurtje of 2-3 gebruikt om wat sightseeing te doen. Dit eindigde met take-away noodles klaargemaakt door een Turks echtpaar in een foodstall wat ik opgegeten heb op een bankje in 1 van de parken met een biertje. Niet de meeste ideale voorstelling van hoe multicultureel Wenen kan zijn, maar in ieder geval een goede start.

Weer terug naar Stuttgart

Nadat we succesvol de eerste fase het project afgerond hadden (process-review en (her)ontwerp), besloten de hoge heren dat het beter was om de implementatie niet over te dragen aan een ander team, maar dat we de implementatie zelf zouden doen.


Dit zou er dus op neer komen dat in plaats van door te reizen naar Amerika de koffers weer gepakt konden worden en we terug konden naar Stuttgart. Deze keer weer voor 4 maanden. Dus terug naar hetzelfde kantoor, hetzelfde hotel en dezelfde omgeving, waar toch al niet al te veel te beleven was. Het geluk was echter dat ik dus inmiddels een opleiding begonnen ben en ik dus veel zal pendelen tussen Europa en de US en ook veel tijd zal moeten spenderen aan studeren.

Ik zal echter plechtig beloven, alhoewel het niet makkelijk zal zijn om weer iets origineels te schrijven over de regio. Ik moet nog even zoeken naar wat dat gaat worden, maar ik ga mijn best doen.

He grote voordeel was echter wel dat ik het EK 2012 goed zou kunnen volgen en oh wat was de gedachte mooi, zou het Nederlands elftal van Duitsland kunnen winnen terwijl ik in Duitsland zou zijn. In de aanloop waren daar al veel grappen over gemaakt, maar deze keer zou het er dus echt op aankomen.

Het EK draaide echter uit op een enorme teleurstelling en het deed me heel erg denken aan het gemiddelde Eurovisie Songfestival waar het ook altijd hetzelfde is: Netherlands – Zero Points!

Het grappige was dat ik op een avond terugkwam van kantoor en een korte broek aantrok en een blauw t-shirt van mijn nieuwe opleiding om nog even wat te werken op mijn kamer. Daarna ging ik naar benenden naar de bar om wat te eten. Daar stond echter de TV aan met Italie - Duitsland. Nu was mijn shirt toch overduidelijk geen Italiaans t-shirt, maar ik kreeg toch een paar niet al te vriendelijke blikken toegeworpen. Zeker naarmate de wedstrijd vorderde en Duitsland op achterstand kwam.

Maar goed als neutrale toeschouwer was het een leuke wedstrijd om te kijken met kansen voor beide landen. De dag na Italie tegen Duitsland was het ineens een stuk rustiger en was het leven weer teruggekeerd naar normale proporties. Veel van de vlaggetjes, poespas en gekkigheid was verdwenen. Jammer voor Duitsland, maar zo gaat dat helaas. Het enige wat ik kon zeggen op kantoor is: “Join the Club”. Beetje zuur voor de Duitse Bayern Munchen fans die dit jaar overal naast pakten, maar that’s life.

Op naar de finale en dat de beste mogen winnen. De finale werd uiteindelijk door Spanje gewonnen. Dus ook mijn blauwe t-shirt bracht geen soelaas.

Terug naar School – Deel 2

Wat ook een groot verschil is, is de manier van lesgeven. In de colleges die ik deze week volgde zit bijna iedereen of met een i-pad voor zich of een laptop. Dit om aantekeningen te maken of materialen zoals slides of andere relevante zaken te bekijken. Ja het is ook zo dat sommigen dit ge/misbruiken om andere zaken bij te houden zoals onder andere Facebook en LinkedIn.

De sfeer is overigens wel erg relaxed. Niemand die er een probleem van maakt als je opstaat en de klas uitloopt om naar het toilet te gaan, sigaretje te roken, koffie te halen, iets gaat eten of iets anders. Je bent daar heel duidelijk voor jezelf en om iets te leren en het is aan jou hoe je dat wil doen.

De collegezalen zijn overigens van alle moderne gemakken voorzien en een systeem met webcams en schermen zodat 1 professor tegelijk les kan geven aan 2 locaties terwijl hij zelf fysiek in 1 locatie is wordt momenteel getest en binnenkort in gebruik genomen.

Grappig is echter wel dat de collegezalen en universiteiten wel met de tijd meegaan, maar de professoren juist niet altijd. Van de professoren die we momenteel hebben, is er 1, doch inmiddels redelijk op leeftijd, helemaal meegegaan. Zo heeft hij een mooie laptop (Lenovo :-)) waarvan het scherm ook gebruikt kan worden als tablet en software waardoor hij met een pennetje aantekeningen kan maken en die direct op de slides geprojecteerd worden. Dit is erg handig voor met name invuloefeningen bij Financial Accounting.

Dit in tegenstelling tot de professor van micro economie die nog met transparanten werkt of beter gezegd sheets die je op een overhead projector legt. Slides is misschien ook nog wat overdreven, want het zijn meer stukken tekst met grafieken dan echte slides met bullet points. Echter de man is wel erg intelligent en heeft een sarcastisch gevoel voor humor wat ik zeker wel kan waarderen. Dit heeft te maken met het feit dat micro economie voornamelijk te maken heeft met vraag en aanbod en dit principieel is voor de economie en door welke politiek getinte bril je naar de problemen kijkt. Enige rake en politiek getinte opmerkingen werden dan ook al vrij snel gemaakt.

Het vak Management van mensen op de Werkvloer is een vak waarvoor we een Field Project uit moeten voeren. Dit komt er op neer dat we een bedrijf moeten zoeken met een probleem, waar een groepje ambitieuze studenten naar mag kijken, het mag analyzeren, enkele organisatie- en managementtheorieen toepassen en vervolgens advies uitbrengen. Gezien de geografische spreiding binnen mijn team en het korte tijdsbestek (ongeveer 4 maanden) zal dit nog wel enige uitdagingen met zich meebrengen. Maar goed uitdagingen zijn er om opgelost te worden.

Dus voortaan gaan we iedere maandag vergaderen en gaan we er vooral met zijn allen een mooie tijd van maken.

Tentamen Stress – Deel 2

Na het eerste tentamen was het meteen tijd voor het tweede tentamen en mijn course paper. Nu had ik het voordeel dat ik een vlucht van meer dan 10 uur voor de boeg had. Dus afgezien van het tentamen en mijn course paper kon ik in ieder geval het overige leeswerk doornemen.


Je kunt dan inderdaad 10 uur goed lezen, maar je verliest uiteindelijk wel een dag als je terugvliegt. Maar goed, 5 uur per dag over 2 dagen, ik denk dat dat nog best aardig is. Het viel me overigens op waartoe het menselijk lichaam in staat is.

Ik was redelijk moe toen ik het vliegtuig instapte en viel ook vrij snel in slaap. Na een goede 45 minuten werd ik wakker en werd het eten geserveerd. Vervolgens heb ik de rest van de vlucht heel wat kunnen doen. Vervolgens in de lounge in London (ik vloog van San Francisco via London naar Stuttgart) mijn werkemails doorgenomen en daarna door naar Stuttgart. Dit was hetzelfde verhaal. Ik viel meteen in slaap, maar 20 minuten later werd ik wakker en heb ik toch weer wat kunnen doen. Ik zal dit fenomeen, maar even bestempelen als power nap. Het is wonderbaarlijk om te zien wat zo’n power nap met je kan doen en waartoe het menselijk lichaam in staat is met behulp van zo’n power nap.

In Duitsland was het meteen vol aan de bak. Planningsessies met het team, het project was volop in beweging en er was nog een team externe consultants op komst. Dit leidt dan weer tot lange dagen en dat terwijl je eigenlijk om 6 of 7 uur de boel de boel moet laten om te gaan studeren. Dit valt dan toch vies tegen. Uiteindelijk blijf je toch langer doorwerken dan je van plan was. Je kunt je ook niet meteen helemaal terugtrekken aangezien de collega’s vaak ook samen iets willen eten en voor je het merkt is het na 9 uur ’s avonds, wil je nog sporten en is de dag eigenlijk al ver voorbij.

Wat iedereen aangeeft die het programma gevolgd heeft, is dat je heel snel keuzes moet leren maken. Wat is belangrijk en wat is minder belangrijk? Wat heb je absoluut nodig en wat ben je bereid om op te geven. Dit is iets wat ik deze 2 weken zeker ingezien heb, maar toepassen is nog niet altijd even makkelijk.

Ik heb dan nog het geluk dat ik bepaalde vakken in het verleden gehad heb en ik de basis dus enigszins begrijp, maar voor de mensen die geen economische achtergrond hebben en alles van het begin af aan moeten leren, kan ik me voorstellen dat het echt zwaar is.

Zelf ben ik ook in de gelukkige omstandigheid dat ik geen gezin en kinderen heb waar ik rekening mee hoef te houden, maar er zijn genoeg klasgenoten die wel in die situatie zitten. Ik kan me er dan ook geen voorstelling van maken hoe zwaar dat moet zijn voor die gezinnen als 1 van de 2 ouders een substantieel deel van zijn/haar tijd niet aan het gezin besteed, maar aan de studie gedurende 2 jaar. De gevolgen daarvan zijn, naar ik begrijp duidelijk zichtbaar in voorgaande jaren en helaas niet altijd in positieve zin. We zullen het vanzelf zien gedurende de komende 2 jaar wat de impact zal zijn op deze klas.

Tentamen Stress

De MBA colleges zijn om het weekend. Dus om de twee weken kom je een weekend bij elkaar voor colleges. Na een eerste intensieve week, was het twee weken later meteen tentamens. Een diagnostisch tentamen zoals de professor het zo mooi noemde.


Hij kon daarmee mooi even het basisniveau van de klas testen en hoe de vork in de steel zit. Het was een open boek tentamen. Iets wat ik destijds op de Universiteit van Tilburg nooit gehad heb. Open boek en open aantekeningen. Je mag er dus letterlijk alles bij houden.

Dat lijkt heel makkelijk, maar dat valt dan toch nog best tegen. Het is ook niet dat de vragen extreem moelijk waren, maar er zaten toch wat lastige details in die afentoe best tricky waren. Er stonden ook een aantal oude tentamens op internet. Daar kon je dus volop oefenen.

Het nadeel is dat een aantal vragen hergebruikt wordt. Dus je weet dat je het ergens gelezen hebt. Vaak weet je ook 80-90% van het antwoord en dan loop je in de val. Dan ga je namelijk zoeken in de stapel aantekeningen naar het precieze antwoord, om het toch vooral maar precies goed op te schrijven en dat kost tijd. Heel veel tijd. Je vindt het antwoord vaak wel, maar de tijd die je daarmee verliest is erg kostbaar en kun je later hard nodig hebben afhankelijk van hoe complex het tentamen is en hoeveel vragen het bevat.

Een techniek is dan ook om eerst alle vragen te maken die je zeker weet en eenvoudig kunt beantwoorden en daarna de rest. Het nadeel daarvan is dat je daarna kris kras door je tentamen heen moet om alle openstaande vragen op te lossen en is de cohesie vaak helemaal verdwenen. Zeker als het een hoofdvraag met verschillende subvragen betreft. Het gevaar bestaat ook dat je vragen vergeet. Zeker als je bij voorbeeld een helft van het antwoord al weet en de andere helft op moet zoeken en er dan overheen leest, wat nog weleens kan gebeuren als je in tijdnood komt.

Het gevoel bracht me in ieder geval wel terug naar mijn studententijd. Die gezonde spanning die je door je lichaam voelt gaan. Die tinteling. Een moment waarop je je niet alleen kunt, maar ook moet bewijzen. Je kunt namelijk alle stof in de klas nog zo goed snappen en begrijpen, maar de tentamens zijn de momenten wanneer het er op aankomt.

De professor had alle tentamens binnen 24 uur nagekeken. Het waren er 98 om precies te zijn. Met een score van 85% (op een schaal van 100) was ik op zich nog best tevreden met het resultaat. Het is altijd jammer als je dan de antwoorden ziet en er toch een paar slodigheidsfoutjes ingekropen zijn, maar dat steken we dan maar op de (nu nog) onwennigheid.

Even opstarten, in het ritme komen en daarna full speed ahead. Ik ben er klaar voor. Over 2 weken de volgende sessie, met een tentamen en een paper van 1,250 woorden die ingeleverd dient te worden. Genoeg te doen dus en ik kan aan de slag :-).

Terug naar School

Zondag 20 mei, 2012 was het dan eindelijk zo ver. Eindelijk zou iets waar ik al heel lang naar toegewerkt had dan eindelijk gaan gebeuren: “Terug naar School”, en dat voor een MBA. Nu noemen sommigen dat een “Master of Blind Ambition”, maar het staat voor Masters in Business Administration.

Plaats waar het zou gaan gebeuren is San Francisco in de US. Dit aan de Wharton Business School die onderdeel uitmaakt van de University of Pennsylvania (kortweg University of Penn of Upenn).

We zouden meteen beginnen met een volledige week colleges. De eerste 3 vakken voor de eerste term (periode van 4 maanden) waren Financial Accounting, Management van mensen op de Werkvloer en Micro Economie. Financial Accounting en Micro Economie had ik al gehad tijdens mijn studie aan de Universiteit van Tilburg. Dit zou dus enigszins herhaling worden, maar aangezien dat inmiddels ook al weer bijna 15 jaar geleden is (ja toen ik dit schreef moest ik zelf ook even slikken :-)) kon een beetje opfrissing geen kwaad.

De campus in San Francisco is gelegen aan 2 Harrison Street. Dit ligt naast de Oakland Bay Bridge van waaruit je een waanzinnig uitzicht hebt om de Bay, Alcatraz en de Bay Bridge.

Uitzicht vanaf de Wharton Campus op de Oakland Bay Bridge

Het Uitzicht op Embaracadero en de Bay

Transamerica Building

De eerste dag was het voornamelijk kennismakingen. De groep bestaat uit een kleine 100 studenten en is erg divers. Zo zijn er verschillende mensen uit China, India, Pakistan, Duitsland, Belgie, Nederland, Frankrijk, Polen Hong Kong, Korea en Mexico en de US. Een groot deel woont echter al geruime tijd in de US, maar er zijn ook verschillende mensen die voor elke sessie invliegen. Er is overigens, maar 1 Nederlander in het programma en dat ben ik :-).

De klas bevat ook 2 mensen uit het leger. 1 is een piloot voor Korps Mariniers en de andere is een voormalig marinier, maar is al een tijdje geleden afgezwaaid. Zaken die ze allebei nog wel hebben zijn een ijzeren discipline en conditie. Zo hadden ze vrij snel een loopgroep opgestart die iedere ochtend om 06.00 uur gaat lopen voor een half uur tot drie kwartier. Je kunt namelijk langs het water heel mooi en heel lekker lopen. Iedereen loopt in zijn eigen ritme en tempo en het staat ook iedereen vrij om een eigen richting uit te lopen, maar het is een goede motivator. Helaas kwam ik er te laat achter, maar ik ga me er zeer zeker bij aansluiten als dit initiatief doorgezet wordt (zeg ik nu in ieder geval :-)).

In de loop van de dag werden we onderverdeeld in studiegroepen waarmee je het eerste jaar samen aan verschillende opdrachten gaat werken. Dus een belangrijk deel van de eerste dagen bestond ook uit teambuilding events. Zo bestaat mijn team nu uit: 1 iemand uit Mexico City, 2 mensen uit Denver, Colorado die elkaar overigens niet kenden, 1 iemand uit Blaine, Minnesota, 1 iemand uit Atlanta, Georgia 1 uit Miami, Florida en ikzelf. Een redelijk geografisch verdeelde groep in ieder geval. Ook daar zit een logica achter. Als ze je nu bij 4 mensen uit dezelfde plaats in 1 groep zetten en jij niet, kunnen die andere 4 gemakkelijk tussendoor afspreken en zul jij altijd het buitenbeentje blijven. Alle ingredienten voor een goede start en een leuke 2 jaar voor de boeg.

Meeting in Stuttgart

Op de laatste volledige dag van mijn verblijf werd ik samen met een collega nog uitgenodigd om de kick off van het nieuwe financiele jaar bij te wonen. Wij waren de laatste 2 die nog on-site waren. Het is een beetje dubbel om een kick off mee te maken op de laatste dag van je verblijf, maar het was heerlijk om even uit de sleur van alle dag en lekker met collega’s over koetjes en kalfjes te praten.


De kick off werd gehouden in de business lounge van VfB Stuttgart. Had het toch een mooi oranje randje omdat dit het laatste seizoen is dat Khalid Boulahrouz daar speelt.

Het evenement an sich was best wel leuk. Er waren enkele nieuwe producten uitgestald. Iets wat altijd leuk is om naar te kijken. Vervolgens kwam ieder afdelingshoofd aan het woord om zijn / haar gebruikelijke toespraakje te doen over hoe geweldig de toekomst eruit ziet, wat voor geweldige kansen en uitdagingen er in het komende jaar liggen, etc, etc.

Daarnaast was er nog tijd voor een panel. Dit verschilt dan weer van de kick offs in Azie. In Azie zijn de vragen vrij oppervlakkig en weinig confronterend. In Duitsland werden echt kritische en directe vragen gesteld en werd er afentoe geen blad voor de mond genomen. Alles gebeurde overigens wel op een nette en correcte manier, maar kritisch was het zeker.

Een van de onderdelen van de dag was een rondleiding door het stadion van VfB Stuttgart. Het stadion bied plaats aan meer dan 60.000 man volgens de officiele lezing, maar toen ik er in stond moest ik toch echt toegeven dat het er niet zo groot uitzag. Daarmee zou het dan bijna twee keer zo groot zijn als het PSV stadion en die indruk kreeg ik er toch echt niet. Wat wel mooi is dat ook hier alle hekken verdwenen zijn. Zelfs tussen de uit- en thuisvakken. Blijkbaar heeft Duitsland qua supporters(geweld) zijn zaakjes dus goed op orde.

Enkele beelden uit het VfB Stuttgart Stadion

 De reservebanken naast het veld zagen er echter maar armoedig uit. Niet iets waar je graag op wil zitten. Sowieso niet als voetballer, maar zeker niet op deze bijna armetierige banken. Dit bleek echter indicatief voor de rest van het stadion. Ook de catacomben en de kleedkamers konden, naar mijn beperkte mening, wel een (stevige) upgrade gebruiken.

De hypermoderne reservebank

Het "pershoekje" voor na de wedstrijden

De gang naar de kleedkamers

De eigentijdse massagetafel

Hypermoderne douches

Luxe whirlpool

Moderne kleedkamers

Niet dat ik uberhaupt de kwaliteiten ervoor heb, maar qua kwaliteit van de faciliteiten zou het niet een club zijn waarvoor ik heel graag zou spelen. Misschien dat dat dan ook wel de reden is dat Boulahrouz er gaat vertrekken. Wie zal het zeggen?

Grappig was verder dat die avond Bayern Munchen de halve finale Champions League speelde tegen Real Madrid. Ik was zeer benieuwd of ze het uit zouden zenden in het stadion. In de competitie biedt VfB Stuttgart, ondanks dat ze in de top 6 van de Duitse competitie staan maar beperkt tegenwicht. Echter qua steden is er altijd een gezonde rivaliteit tussen beide. Het beste van de ene stad is de snelweg A8 die je naar de andere stad brengt. Deze grap kunnen mensen dan aanpassen al naar gelang welke stad hun voorkeur heeft.

Bayern won echter na een zenuwslopende penaltyserie waarbij de keeper van Bayern de held van de da werd door 3 penalties te stoppen. Dit tot groot genoegen van vele Duitse collega’s. De avond kon niet meer stuk en Bayern kon door naar de finale in eigen stadion dit jaar. Na afloop werd het resultaat dan ook uitbunding gevierd in....... jawel...... het stadion van VfB Stuttgart :-). Helaas zou Bayern later die finale in eigen stadion verliezen van Chelsea na werderom strafschoppen.